Wieloryby Rzeki Swietego Wawrzynca: 13 gatunkow, ktore mozna zobaczyc

Rzeka Świętego Wawrzyńca: jedno z najbogatszych siedlisk waleni na świecie

Estuarium Rzeki Świętego Wawrzyńca koło Tadoussac nie jest celem obserwacji wielorybów przez przypadek lub marketing. Jest to jedno z najbardziej produktywnych siedlisk ssaków morskich na półkuli północnej, utrzymywane przez unoszące się ku górze nurty odżywcze przy ujściu Saguenay i niezwykłą różnorodność biologiczną ekosystemu estuarium.

Grupa Badań i Edukacji o Ssakach Morskich (GREMM), quebekańska organizacja badawcza monitorująca populacje waleni w Rzece Świętego Wawrzyńca, udokumentowała 13 gatunków waleni w tym rejonie w ciągu dziesięcioleci systematycznych obserwacji. Ten przewodnik opisuje każdy gatunek: jak wygląda, jak go rozpoznać podczas wycieczki, jego typowe zachowanie na powierzchni, kiedy pojawia się w sezonie i jego status ochrony.

Pięć gatunków waleni fiszbinowych

Wieloryby fiszbinowe (mysticeti) nie mają zębów. Zamiast tego mają płyty fiszbinowe (szczeciniaste keratynowe struktury) zwisające z górnej szczęki, które filtrują duże ilości wody, zatrzymując kryl, widłonogi i małe ryby. Są gigantami świata waleni i głównym celem wycieczek obserwacyjnych.

1. Błękitny wieloryb (Balaenoptera musculus)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: sezonowy gość, lato Wielkość: do 30 metrów, 150-170 ton Status ochrony: zagrożony

Największe zwierzę, które kiedykolwiek istniało na Ziemi. Nic w rejestrze kopalnym ani we współczesnym oceanie nie zbliża się do masy dużego błękitnego wieloryba.

W Rzece Świętego Wawrzyńca błękitne wieloryby przylatują ze swoich zimowych łowisk na Zatoce Meksykańskiej i Karaibach pod koniec czerwca lub w lipcu i pozostają do września, żerując na krylu w bogatych odżywczo wodach estuarium.

Jak rozpoznać na morzu:

• Ogromna wielkość — kiedy błękitny wieloryb wypływa na powierzchnię obok łodzi, nic innego tak nie wygląda
• Niebiesko-szare nakrapiane ubarwienie, czasem jaśniejsze na płytkiej wodzie
• Mała płetwa grzbietowa umieszczona bardzo daleko z tyłu ciała (około 3/4 drogi do ogona)
• Wyjątkowo długi grzbiet — gdy wieloryb wypływa, żeby oddychać, jego grzbiet toczy się przez powierzchnię przez to, co wydaje się niemożliwie długi czas, zanim pojawi się płetwa ogonowa
• Fontanna (wytrysk): najwyższa i najbardziej potężna ze wszystkich wielorybów — do 9 metrów wysokości, szeroka kolumna
• Płetwy ogonowe: szerokie i trójkątne, często nie unoszone nad powierzchnię podczas typowego nurkowania

Typowe zachowanie: Błękitne wieloryby w Rzece Świętego Wawrzyńca są przede wszystkim zwierzętami żerującymi. Aktywność na powierzchni jest ograniczona w porównaniu z humbakami — oddychają (zazwyczaj 2-6 fontann przed głębszym nurkowaniem), powoli toczą się na powierzchni, a potem zanurzają na 5-20 minut. Wyskakiwanie z wody jest bardzo rzadkie. Potęga zwierzęcia tkwi w jego skali, nie w akrobacjach.

Uwaga przy obserwacji: minimalna odległość podejścia zgodnie z kanadyjskim prawem wynosi 200 metrów dla błękitnych wielorybów. Nawet z 200 metrów skala jest nadzwyczajna.

2. Płetwal błękitny (Balaenoptera physalus)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: sezonowy gość, lato i jesień Wielkość: do 26 metrów, 70-80 ton Status ochrony: narażony

Drugie największe zwierzę na Ziemi i prawdopodobnie najczęściej spotykany duży wieloryb podczas wycieczek w Tadoussac. Płetwale są szybkie (nazywane „charcicami morza”, mogą utrzymywać 25-30 km/h), smukłe i charakterystyczne, gdy już wiesz, czego szukać.

Jak rozpoznać na morzu:

• Najbardziej wyróżniająca cecha: asymetryczne ubarwienie szczęki. Prawa strona dolnej szczęki jest biała; lewa strona jest ciemna. To unikalne ubarwienie (jedyny asymetryczny wzorzec pigmentacji w królestwie zwierząt) jest widoczne, gdy wieloryb wypływa i obraca się.
• Duże rozmiary — znacznie większy niż minczak, ale nieco mniejszy niż błękitny wieloryb
• Fontanna: wysoka, wąska kolumna, widoczna z kilometrów w spokojne dni
• Płetwa grzbietowa: bardziej zakrzywiona niż u błękitnego wieloryba

Typowe zachowanie: Płetwale są szybkimi i kierunkowymi pływakami. Często wypływają w spójnym wzorcu — fontanna, fontanna, fontanna, potem głębsze nurkowanie — zanim ponownie pojawią się po 10-15 minutach. Czasem żerują kooperatywnie w grupach i można je zobaczyć toczące się na boku na powierzchni podczas żerowania z wyskoku. Podobnie jak błękitne wieloryby, rzadko wyskakują z wody.

3. Humbak (Megaptera novaeangliae)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: sezonowy gość, lato Wielkość: do 16 metrów, 30-40 ton Status ochrony: najmniejszej troski (znacząco odbudowany po połowach)

Humbak to gwiazdor świata obserwacji wielorybów — gatunek, który wyskakuje z wody, uderza ogonem, macha płetwami i szpieguje. Słowo „akrobatyczny” jest zasłużone.

Jak rozpoznać na morzu:

• Niezwykle długie płetwy piersiowe — do 5 metrów, około 1/3 długości ciała; białe u większości populacji z Atlantyku Północnego
• Guzowate brodawki (zaokrąglone guzki) na głowie, pysku i szczęce — unikalne dla humbaków
• Podczas nurkowania unosi płetwę ogonową nad powierzchnię — każda płetwa ma unikalne czarno-białe wzory używane do identyfikacji osobników (katalog GREMM zawiera setki indywidualnie zidentyfikowanych humbaków z Rzeki Świętego Wawrzyńca)
• Fontanna: szeroka i krzaczasta

Typowe zachowanie: Humbaki są najbardziej angażującym behawioralnie gatunkiem wielorybów w Rzece Świętego Wawrzyńca. Typowe zachowania na powierzchni:

• Wyskakiwanie z wody: wieloryb wyrzuca większość lub całe ciało ponad powierzchnię wody i spada z powrotem z ogromnym pluskiem. Dźwięk wyskakującego humbaka słyszalny jest z kilometrów. Funkcja: prawdopodobnie komunikacja, usuwanie pasożytów lub zabawa.
• Uderzanie ogonem: powtarzalne uderzanie płetwą ogonową o powierzchnię. Często wykonywane w seriach.
• Uderzanie płetwami piersiowymi: leżenie na boku i unoszenie płetwy piersiowej, żeby uderzyć o powierzchnię.
• Szpiegowanie: pionowe unoszenie się ponad powierzchnię, żeby „rozejrzeć się”. Szpiegujący humbak wynurza głowę i część ciała ponad wodę w pozycji pionowej.

Nie każdy humbak urządza spektakl — niektóre nurkują i żerują cicho. Ale prawdopodobieństwo zobaczenia jakiegoś zachowania na powierzchni z humbakami jest znacznie wyższe niż z błękitnymi lub płetwalami.

4. Minczak (Balaenoptera acutorostrata)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: przez cały rok (rzadki zimą), pospolity kwiecień-październik Wielkość: 8-10 metrów, 7-10 ton Status ochrony: najmniejszej troski

Minczak (wymawiane MIN-ki) jest najmniejszym walem fiszbinowym w Rzece Świętego Wawrzyńca i najczęściej spotykanym podczas wycieczek. Jest liczny, ciekawski i czasem dobrowolnie zbliża się do łodzi.

Jak rozpoznać na morzu:

• Małe rozmiary — nic innego w Rzece Świętego Wawrzyńca nie łączy cech walenia fiszbinowego z tym rozmiarem ciała
• Ostro zakończony pysk (bardziej ostro niż u innych rorwalowatych)
• Biała przepaska na płetwie piersiowej — wyraźnie widoczna
• Mała, zakrzywiona płetwa grzbietowa umieszczona mniej więcej w 2/3 drogi z tyłu ciała
• Fontanna: bardzo mała i rozmyta — prawie niewidoczna w ciepłej pogodzie; widoczna w zimnym powietrzu lub na ciemnym tle
• Szybki i nieregularny na powierzchni — pojawia się, oddycha 1-3 razy, znika nieprzewidywalnie

Typowe zachowanie: Minczaki są mniej przewidywalne niż większe gatunki. Czasem dziobią przed łodziami, czasem uciekają, a czasem zupełnie ignorują statki. Ich mała fontanna sprawia, że są trudniejsze do dostrzeżenia z odległości.

5. Wieloryb północnoatlantycki (Eubalaena glacialis)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: rzadki gość Wielkość: do 18 metrów Status ochrony: krytycznie zagrożony (około 350 osobników)

Wieloryby północnoatlantyckie rzadko są widywane w okolicy Tadoussac, ale okazjonalnie przechodzą przez Zatokę Świętego Wawrzyńca. Każde spotkanie powinno być zgłoszone do Transport Canada i DFO (Departament Rybołówstwa i Oceanów) — te zwierzęta są tak krytycznie zagrożone, że każde indywidualne spotkanie ma znaczenie naukowe.

Jak rozpoznać: silnie wysklepiona górna szczęka, brak płetwy grzbietowej, charakterystyczne szorstkie obszary na głowie (callosities) o kremowym wyglądzie z powodu infestacji wyszami waleni.

Gatunki waleni zębatych

6. Bieluga (Delphinapterus leucas)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: rezydent przez cały rok Wielkość: 3-5 metrów, 700-1500 kg Status ochrony: zagrożony (populacja Rzeki Świętego Wawrzyńca ~900 osobników)

Biały wieloryb Rzeki Świętego Wawrzyńca jest jednym z najbardziej ikonicznych symboli dzikiej przyrody Quebecu i jednym z jego najważniejszych wyzwań ochrony. Populacja żyjąca przez cały rok w estuarium Rzeki Świętego Wawrzyńca jest odrębną subpopulacją, genetycznie izolowaną od innych populacji bielug w Arktyce. Po tym, jak komercyjne łowiectwo wyeliminowało większość populacji (z ~10 000 do ~1000 w połowie XX wieku), polowania zostały zakazane w 1979 roku. Odbudowa jest powolna — populacja ustabilizowała się na około 900 osobnikach, ale nie wzrosła tak, jak oczekiwano.

Jak rozpoznać: jedyny biały wieloryb w Rzece Świętego Wawrzyńca. Dorosłe są czysto białe; młode są szare lub brązowe, stopniowo bielejące przez 7-10 lat. Podróżują w płynnych grupach społecznych (stadach) 5-50+ osobników.

Krytyczna zasada: zakaz podejścia łodzią. Wszystkie pojazdy silnikowe muszą zachować 400 metrów odległości od bielug zgodnie z kanadyjskim prawem federalnym. Obserwuj wyłącznie z brzegu — patrz przewodnik po obserwacji wielorybów z lądu po najlepsze punkty obserwacyjne.

Z brzegu: Pointe-Noire (naprzeciwko Tadoussac) i Cap-de-Bon-Désir (30 km na wschód) to najlepsze punkty obserwacyjne. Bielugi są regularnie obserwowane podczas żerowania na płyciznach, socjalizowania się w grupach i okazjonalnego unoszenia głów (szpiegowania) na powierzchni.

7. Kaszalot (Physeter macrocephalus)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: bardzo rzadki gość Status ochrony: narażony

Największe zwierzę zębate na ziemi (samce do 18 metrów). Dokumentowany okazjonalnie w Zatoce Świętego Wawrzyńca, ale bardzo rzadki koło Tadoussac. Estuarium jest zbyt płytkie dla ich głębinowego zachowania łowieckiego. Jeśli widziany, identyfikowalny po charakterystycznej kwadratowej głowie i ukośnym trysku.

Małe walenie: delfiny i morświny

8. Delfin białoboczny (Lagenorhynchus acutus)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: sezonowy, lato i jesień, dość pospolity Wielkość: 2-2,8 metra

Szybko poruszające się towarzyskie delfiny podróżujące w stadach 10-500+ osobników. Często nurkują przed dziobami łodzi. Identyfikowalne po żółtej/jasnobrązowej plamie na boku za płetwą grzbietową.

9. Delfin białopyski (Lagenorhynchus albirostris)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: okazjonalny gość Wielkość: 2,5-3 metra

Podobny do delfina białobocznego, ale z charakterystycznym białym lub jasno szarym pyskiem. Rzadszy w estuarium niż białoboczny.

10. Grindwal długopłetwy (Globicephala melas)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: okazjonalny gość Wielkość: do 6 metrów

Ciemnoszary do czarnego z charakterystyczną zaokrągloną głową. Podróżuje w dużych grupach społecznych. Okazjonalnie widywany w Zatoce Świętego Wawrzyńca.

11. Orka (Orcinus orca)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: rzadki, ale udokumentowany gość Wielkość: samce do 9 metrów

Okazjonalnie dokumentowana w Zatoce Świętego Wawrzyńca i bardzo rzadko koło Tadoussac. Identyfikowalna po dramatycznym czarno-białym ubarwieniu i wysokiej płetwie grzbietowej (samce mają płetwy grzbietowe do 1,8 metra). Każde spotkanie z orką w Tadoussac jest godne uwagi.

12. Morświn pospolity (Phocoena phocoena)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: pospolity przez cały rok Wielkość: 1,4-1,9 metra

Najmniejszy walenie w Rzece Świętego Wawrzyńca i jeden z najczęściej widywanych z brzegu i łodzi. Ciemnoszaro-brązowy grzbiet, jasny brzuch, mała trójkątna płetwa grzbietowa. Szybki i często płochliwy — widywany krótko na powierzchni, zanim znika. Często widoczny z przepraw promowych i punktów obserwacyjnych na brzegu.

13. Delfin pospolity (Delphinus delphis)

Status w Rzece Świętego Wawrzyńca: okazjonalny gość, zwykle w ciepłych latach Wielkość: 1,7-2,4 metra

Klasyczny delfin z barwami klepsydry (szaro-żółtawe wzorstwo na boku). Częstszy w Zatoce Świętego Wawrzyńca niż w estuarium; okazjonalny gość w rejonie Tadoussac w ciepłe lata.

Jak poprawić umiejętności obserwacji i identyfikacji

Przed wycieczką:

• Pobierz przewodnik gatunkowy waleni GREMM (dostępny na whales-online.net po angielsku i francusku) — obejmuje wszystkie gatunki Rzeki Świętego Wawrzyńca z pomocami do identyfikacji na podstawie zdjęć
• Obejrzyj filmy wideo z fontannami wielorybów, płetwami grzbietowymi i zachowaniami na powierzchni dla każdego gatunku — rozpoznawanie wzorców na morzu jest znacznie szybsze, jeśli widziałeś je wcześniej
• Naucz się odróżniać kształty i wysokości fontann: błękitny wieloryb (wysoka, szeroka), płetwal (wysoka, wąska), humbak (krzaczasta), minczak (prawie niewidoczna)

Na łodzi:

• Zajmij pozycję na zawietrznej stronie górnego pokładu, żeby mieć najlepsze pole widzenia
• Ciągle skanuj horyzont, nie tylko tam, gdzie patrzą inni — czasem odległa fontanna pojawia się 180 stopni od punktu zainteresowania wszystkich
• Lornetki (8x42 lub 10x42) są cenne do identyfikacji gatunków z odległości, zanim łódź zmieni kurs

Wskazówki fotograficzne:

• Do fotografii z zoomem idealny jest obiektyw 300-400 mm (lub odpowiednik). W jasnych warunkach używaj szybkiej migawki (1/1000 s lub szybciej), żeby zamrozić ruch wieloryba
• Przy fotografii płetw ogonowych humbaków przewiduj sekwencję nurkowania — 3-4 fontanny, potem obserwuj wyginający się grzbiet przed uniesieniem ogona

3-godzinna wycieczka obserwacji wielorybów łodzią (Tadoussac)GYG ↗ — standardowa wycieczka, podczas której najprawdopodobniej spotkasz wiele gatunków. Przewodnicy-naturaliści na pokładzie pomagają przy identyfikacji. Około 80 CAD (310 EUR) za dorosłego.

Aby uzyskać najlepsze czasy na obserwację konkretnych gatunków, zajrzyj do przewodnika obserwacji wielorybów miesiąc po miesiącu. Aby dowiedzieć się o obserwacji bielug z brzegu, sprawdź przewodnik po Bergeronnes i Escoumins.

Najlepsze doświadczenia

Aktywności do rezerwacji z zweryfikowanymi cenami i natychmiastowym potwierdzeniem na GetYourGuide.

3-Hour Whale Watching Boat Tour

• GetYourGuide

⏱ 3 hours From $80